(Nie) Bezpieczeństwo na przejazdach

przejazdy kolejowe

Przejazdy kolejowe cieszą się złą sławą, bo dochodzi tam do zbyt często tragicznych w skutkach wypadków. Te jednopoziomowe skrzyżowania linii kolejowej z drogą lub ścieżką od dawna uznawane są za krytyczne punkty bezpieczeństwa w każdej sieci kolejowej. Jak wygląda zatem dbałość o zapewnienie bezpieczeństwa w tych newralgicznych miejscach?

przejazdy kolejowe
Z raportu NIK opublikowanego na początku 2017 roku wyłonił się zatrważający obraz, świadczący o niedbałości przede wszystkim. Większość skontrolowanych przejazdów była źle oznakowana, zarośnięta, z fatalnymi drogami dojazdowymi. Z 240 przejazdów aż w 144 (60%) stwierdzono uszkodzenia nawierzchni drogowej oraz torów kolejowych i podtorza, a także urządzeń odwodnienia i oświetlenia; w 172 (ponad 70%) oznakowanie było niekompletne, uszkodzone oraz nieczytelne i słabo widoczne. Większość tych nieprawidłowości wcale nie wynikała z braku jakichś specjalnych funduszy czy środków, ale z niedbalstwa, wręcz niechlujstwa (choćby kwestia przycięcia krzaków czy wyrównania podjazdów) i braku odpowiedniego przepływu informacji i dyletanctwa. Źle lub wcale nie prowadzone badania natężenia ruchu na przejazdach uniemożliwiają zakwalifikowanie ich do odpowiedniej kategorii, ta bowiem wiąże się ze spełnianiem odpowiednich wymogów związanych z ich zabezpieczeniem.[Klasyfikacja przejazdów]

Przejazdy kolejowe stanowią wysokie źródło wypadków i zderzeń pociągów z pojazdami, ponieważ są w większości niedostatecznie zabezpieczone. Dzieje się tak nie tylko w Polsce.

W Niemczech około 40% wszystkich istniejących przejazdów (ok. 8000) funkcjonuje bez żadnej sygnalizacji; we Francji ok. 33%, a w Finlandii aż 80%. Na pomoc przychodzą nowoczesne technologie. W 2018 jednym z najciekawszych rozwiązań w zakresie sensoryki i techniki pomiarowej był SENVISYS, system, który działa jak ucho na torze, słuchając wibracji i podając precyzyjne informacje, kiedy pociąg dotrze do skrzyżowania, aby go zamknąć i nie wymaga kilometrów okablowania. Także brytyjscy inżynierowie ruchu stworzyli wyjątkowo szczelny i bezpieczny system zarządzania szlabanami. Na Uniwersytecie Huddersfield opracowano specjalny czujnik, który wykrywa przejeżdżający nad nim pociąg i bezprzewodowo informację wysyła dalej. Sensory działają w sieci, dlatego nawet jeśli jeden z nich się popsuje, informacja obejdzie go i trafi do następnego.

Co robi się w Polsce?

W Polsce na przykład trwa spór o przejazdy kat.D (oznaczone krzyżem św. Andrzeja), kto ma o nie dbać: samorządy czy PKP. W  2015 roku w wydanym rozporządzeniu Ministerstwo Infrastruktury ustanowiło, że żaden przejazd nie może być niczyj, tylko mieć właściciela. W przeciwnym razie będzie likwidowany. Na mocy tego rozporządzenia zamknięto do  października 2015 ponad 500 przejazdów. Wiele samorządów protestowało. Z różnych proceduralnych i kompetencyjnych przyczyn wcale nie jest łatwo wyegzekwować od kolei zamontowanie lepszych zabezpieczeń nawet na przejazdach z najtragiczniejszą sławą. Przykładem może być przejazd, nazywany przejazdem śmierci w Miedniewicach pod Skierniewicami.  Trzy lata zabiegów ze strony samorządu plus oddolna petycja mieszkańców, a w międzyczasie kolejne ofiary.

Kwestią sporną jest także finansowanie remontów , które obarcza kolej, a zdaniem PKP powinno być wspólne z zarządcami dróg. Wymogiem są zmiany w przepisach dotyczących zarządzania drogami i liniami kolejowym umożliwiające proporcjonalny podział kosztów budowy i remontów, a także utrzymania i obsługi przejazdów kolejowo-drogowych. Na pomoc przychodzą środki unijne. Umowa podpisana w 2018 roku między Centrum Unijnych Projektów Transportowych i PKP przewiduje modernizację przejazdów kolejowo-drogowych ze środków Unii Europejskiej w wysokości ponad 300 mln złotych. Prace dotyczą między innymi 180 przejazdów i mają być zakończone do kwietnia 2020 roku. Oby nie była to przysłowiowa kropla w morzu potrzeb.

przejazdy kolejowe

Mamy innowacyjny projekt „Żółta naklejka” polegający na tym, że 14000 przejazdów zostało wyposażonych w odblaskową tabliczkę z numerem telefonu, pod który należy zadzwonić w razie utknięcia na przejeździe… I przejazdy zostały ponumerowane, by przyjmujący zgłoszenie mógł szybciej to „awaryjne lądowanie” zlokalizować.

Pilotażowo zamontowano dodatkową sygnalizację świetlną w oparciu o skaner i system kamer na JEDNYM przejeździe , w Leśnicy, gdzie tylko w ciągu roku doszło do 160 wypadków (Gazeta Wrocławska „Pierwszy taki przejazd.”…). Uniemożliwia ona wjazd, gdy brak jest możliwości zjazdu po drugiej stronie przejazdu.

Mamy też projekt Bezpieczny przejazd, kampanię #przejazdnaryzyko i bieżące statystyki.

Stan na 5 marca 2019 r.
W lutym 2019 roku doszło do 18 wypadków i kolizji z udziałem pojazdów i pieszych na przejazdach/przejściach kolejowo-drogowych kat. A-E.
Osoby zabite – 4; Osoby ciężko ranne – 1

Przyczyny?

Według danych statystycznych, sprawcami aż 99 proc. zdarzeń na przejazdach kolejowych są nieostrożni kierowcy samochodów, którzy lekceważą bezpieczne zasady przejazdu przez linie kolejowe. Najczęstszymi przyczynami wypadków jest omijanie rogatek, wjeżdżanie pod opadające szlabany oraz ignorowanie znaków stop.
Świadczą o tym nagrania z monitoringu. Tutaj kierownictwo kolei wykazało się niezwykłą aktywnością. Kamery rejestrujące zamontowano na blisko 1,5 tysiącu przejazdów. Do policji w 2018 roku zostało skierowanych 1211 wniosków o ukaranie mandatami za nieostrożność i łamanie przepisów. To o 200 więcej niż w roku poprzednim.

Jaki stąd wniosek? Głupoty nie ubyło, tylko wzrosła wykrywalność. Może jednak w kraju, gdzie transport drogowy ma kluczowe znaczenie lepiej inwestować w nowoczesne systemy zabezpieczeń niż wydawać na kamerki?

przejazdy kolejowe

Źródła: imeche, eGlos, bezpieczny-przejazd, logistyka.wnp, PortalKomunalny

O bezpieczeństwie na drogach przeczytasz także tutaj.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *